Wirówka do wiórów — jak odzyskać chłodziwo i osuszyć wiór

Wirówka do wiórów oddziela chłodziwo od odpadu siłą odśrodkową. Kosz z sitem obraca się z dużą prędkością: ciecz przechodzi przez oczka sita i spływa do zbiornika, a wiór zostaje w koszu. Po prawidłowo przeprowadzonym procesie wilgotność względna wióra spada poniżej 3%. Odzyskana emulsja lub olej po przefiltrowaniu wraca do obiegu, a suchy wiór ma wyższą cenę na skupie i nie kapie w transporcie.

Wyjaśniamy, czym wirówka do wiórów różni się od innych wirówek przemysłowych, jak przebiega odwirowanie, kiedy wybrać system stacjonarny, a kiedy kompaktowy, oraz na co uważać przy wiórach aluminiowych.

Dlaczego wiór zatrzymuje tyle chłodziwa

Wiór ma ogromną powierzchnię w stosunku do masy, a wiór skręcony i drobny tworzy luźną strukturę pełną pustych przestrzeni. Ciecz oblepia każdy zwój i wypełnia szczeliny, więc pojemnik z „mokrym” wiórem jest w praktyce także pojemnikiem z chłodziwem. Ta ciecz kapie na posadzkę i w transporcie, ucieka z zakładu razem z odpadem i zmusza do częstszego uzupełniania koncentratu.

Co daje odwirowanie wiórów

• Wyższa cena wióra — nabywca nie płaci za wodę i olej, a suchy odpad łatwiej sprzedać.
• Odzysk chłodziwa — ciecz wraca do obiegu zamiast trafiać do utylizacji razem z odpadem.
• Czystsze stanowisko i transport — z pojemników i kontenerów przestaje wyciekać ciecz.
• Przygotowanie do brykietowania — osuszony wiór lepiej nadaje się do dalszej obróbki, w tym do prasowania w brykiety.

Przy pracy wielozmianowej te efekty się sumują — dlatego wirówkę rozważa się zwykle wtedy, gdy wiór z obróbki na mokro odbierany jest regularnie w dużych ilościach. Sposób policzenia opłacalności opisujemy w artykule o kosztach chłodziwa i wiórów.

Wirówka do wiórów a inne wirówki przemysłowe

Pod hasłem „wirówki przemysłowe” kryje się kilka różnych konstrukcji. Do odwirowania wiórów służy wirówka koszowa z sitem — pozostałe typy rozwiązują inne zadania.

Dostarczamy wirówki do wiórów — systemy stacjonarne i urządzenia kompaktowe. Do klarowania samego chłodziwa stosuje się inne urządzenia, opisane w przeglądzie metod filtracji chłodziwa.

Jak przebiega odwirowanie — krok po kroku

1. Zbieranie wióra — spod transportera wiórów do wózków lub kosza zasypowego.
2. Przygotowanie materiału — w systemach stacjonarnych wióry kruszy się do wielkości nie większej niż 20–30 mm i usuwa części stałe: niedokończone elementy, końcówki prętów, złamane narzędzia.
3. Załadunek — w systemie stacjonarnym automatyczny: kosz zasypowy, transporter zasilający i sito wibracyjne odsiewające elementy ponadgabarytowe; w wirówce kompaktowej — ręczny.
4. Wirowanie — ciecz przechodzi przez sito kosza i spływa do zbiornika.
5. Filtracja odzyskanej cieczy — emulsja lub olej są filtrowane i przepompowywane z powrotem do układu.
6. Odbiór suchego wióra — do kontenera, silosu lub brykieciarki.

Wirówka stacjonarna czy kompaktowa

Szczegóły modeli znajdziesz na stronach wirówek stacjonarnych i wirówek kompaktowych. Wydajności znamionowe podaje się dla stali — rzeczywista zależy od rodzaju materiału, wielkości wióra i jego zawilgocenia wstępnego.

Wióry aluminiowe, mosiężne i inne metale kolorowe

Wirówki pracują z wiórami stalowymi, aluminiowymi i z metali kolorowych, ale wydajność nie jest taka sama. Wiór aluminiowy jest lekki i objętościowy — ta sama masa zajmuje większą objętość, więc w kilogramach na godzinę wydajność jest niższa niż dla stali. Osuszenie aluminium ma przy tym szczególne znaczenie: wilgoć w materiale przeznaczonym do przetopu jest niebezpieczna, a mokry wiór traci na wartości.

W przypadku mosiądzu, miedzi i brązu liczy się czystość frakcji. Wiór odwirowany i trzymany osobno od innych metali jest zwykle łatwiejszy do sprzedaży niż odpad mieszany. Oznaczenie „S” w modelu wirówki kompaktowej oznacza bęben ze stali nierdzewnej (INOX).

Bezpieczeństwo pracy

Wirówka kompaktowa ma podwójne zabezpieczenie: silnik zatrzymuje się automatycznie przy otwarciu komory w trakcie pracy, a pedał nożny pozwala natychmiast zatrzymać wirowanie. Niezależnie od modelu kosz napełnia się równomiernie — nierówny załadunek zwiększa drgania — a przed zasypem usuwa się z wióra elementy, które nie powinny trafić do kosza.

Co dalej z odzyskaną cieczą

Ciecz z wirówki zawiera drobiny i olej obcy, dlatego przed powrotem do obiegu przechodzi filtrację. Przy dużym udziale oleju na powierzchni zbiornika warto zastosować skimmer olejowy, a drobne zawiesiny zatrzymać filtrem z włókniną. Po powrocie do obiegu dobrze jest sprawdzić stężenie emulsji refraktometrem i w razie potrzeby uzupełnić koncentrat.

Najczęstsze pytania

Do jakiej wilgotności wirówka osusza wiór?

Przy prawidłowo przeprowadzonym procesie wilgotność względna wióra spada poniżej 3%.

Czy przed wirówką trzeba kruszyć wióry?

W systemach stacjonarnych tak — wióry powinny mieć nie więcej niż 20–30 mm i być pozbawione części stałych, takich jak końcówki prętów czy złamane narzędzia.

Czy wirówka nadaje się do wiórów aluminiowych?

Tak. Trzeba jedynie liczyć się z niższą wydajnością w kilogramach na godzinę niż przy stali, bo aluminium zajmuje większą objętość przy tej samej masie.

Czy odzyskane chłodziwo nadaje się do ponownego użycia?

Tak, po filtracji wraca do układu. Warto przy tym kontrolować jego stężenie i usuwać olej obcy, żeby nie skracać żywotności całego wsadu.